1. Ο κυκλικός αγωγός του παρακάτω σχήματος είναι μονωμένος εξωτερικά, στηρίζεται πάνω σε ευθύγραμμο οριζόντιο αγωγό μεγάλου μήκους έτσι ώστε μια διάμετρός του να ταυτίζεται με τη διεύθυνση του ευθύγραμμου αγωγού. Ο ευθύγραμμος αγωγός διαρρέεται από ρεύμα έντασης \[I\] που η φορά του φαίνεται στο παρακάτω σχήμα. Ποια απ’ τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστή; Όταν μεταβάλλεται η ένταση του ρεύματος που διαρρέει τον ευθύγραμμο αγωγό χωρίς ν’ αλλάξουμε τη φορά του, τότε στη διάρκεια αυτή ο κυκλικός αγωγός:
2. Αντιστάτης τροφοδοτείται με εναλλασσόμενη τάση της μορφής \[v=10\, ημωt\] (S.I.). Στο παρακάτω διάγραμμα φαίνεται η μεταβολή της στιγμιαίας ισχύος που καταναλώνει ο αντιστάτης με το χρόνο.
Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές;
3. Στο παρακάτω σχήμα οι κατακόρυφοι αγωγοί \[Αy_1\] και \[Γy_2\] είναι μεγάλου μήκους και έχουν αμελητέα αντίσταση ενώ για τις αντιστάσεις ισχύει \[R_1=R_2=R\]. Ο αγωγός ΚΛ έχει αντίσταση \[R_{ΚΛ}=1,5 R_1\] μάζας \[m\], μήκος \[\ell\] και μπορεί να κινείται χωρίς τριβές κατά μήκος των κατακόρυφων αγωγών. Αρχικά ο αγωγός ΚΛ είναι ακίνητος και την \[t=0\] δίνουμε σ’ αυτόν μια κατακόρυφη ταχύτητα μέτρου \[υ_0\] με φορά προς τα πάνω. Η επιτάχυνση της βαρύτητας είναι \[g\].
A) Μετά τη στιγμή \[t_0=0\]:
α) ο αγωγός επιβραδύνεται ομαλά μέχρι να σταματήσει στιγμιαία και μετά εκτελεί ελεύθερη πτώση.
β) επιβραδύνεται μη ομαλά μέχρι να σταματήσει στιγμιαία και κατόπιν επιταχύνεται μη ομαλά μέχρι να αποκτήσει σταθερή ταχύτητα.
γ) ο αγωγός επιβραδύνεται μη ομαλά μέχρι που σταματά και εκεί ακινητοποιείται μόνιμα.
Β) Κάποια στιγμή \[t_1\] ο αγωγός αποκτά οριακή ταχύτητα \[υ_1\] που έχει:
α) μέτρο \[υ_1= \frac{ m g R }{ B^2 \ell^2 }\] και φορά προς τα πάνω.
β) μέτρο \[ υ_1=\frac{mg2R}{B^2 \ell^2 }\] και φορά προς τα κάτω.
γ) μέτρο \[υ_1=\frac{ mg5R}{ B^2 \ell^2 }\] και φορά προς τα κάτω.
5. Τα παρακάτω πλαίσια \[(1),\, (2)\] του παρακάτω σχήματος εισέρχονται με ταχύτητες μέτρων \[υ_1,\, υ_2\] μέσα στο ίδιο ομογενές μαγνητικό πεδίο για τα οποία ισχύει \[υ_1=2υ_2\]. Τα πλαίσια έχουν πλευρές \[α_1=α\] και \[α_2=2 α\] και οι ταχύτητές τους είναι κάθετες στις δυναμικές γραμμές του πεδίου και τις πλευρές των πλαισίων που πρώτα αυτές εισέρχονται στο πεδίο. Τα πλαίσια αποτελούνται από μια σπείρα και είναι ομογενή απ’ το ίδιο ομογενές και ισοπαχές σύρμα. Ποια απ’ τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστή;
6. Ένα σωληνοειδές Σ έχει \[n\] αριθμό σπειρών ανά μονάδα μήκους και κάθε σπείρα έχει ακτίνα \[α_1\]. Κυκλικό πλαίσιο Π αποτελείται από \[Ν\] σπείρες ακτίνας \[α_2\] που η καθεμιά έχει αντίσταση \[R\] και περιβάλλει το σωληνοειδές ακριβώς στο κέντρο του με τις σπείρες του να έχουν κοινό κέντρο Κ και κοινό κατακόρυφο επίπεδο με την κεντρική σπείρα του σωληνοειδούς. Η μαγνητική διαπερατότητα του κενού είναι \[μ_0\]. Μεταβάλλοντας κατάλληλα την αντίσταση \[R_1\] του κυκλώματος του σωληνοειδούς Σ, η ένταση που το διαρρέει μεταβάλλεται με σταθερό ρυθμό \[ \frac{ΔΙ}{Δt} = λ > 0\]. Το ρεύμα που διαρρέει το πλαίσιο Π έχει:
8. Ραβδόμορφος μαγνήτης έχει άξονα κατακόρυφο που διέρχεται απ’ το κέντρο μεταλλικού δακτυλίου ο οποίος κρατείται ακίνητος. Δημιουργούμε στο δακτύλιο εγκοπή μεταξύ των σημείων Κ, Λ και αφήνουμε το μαγνήτη να πέσει ελεύθερα όπως φαίνεται στο σχήμα. Αντιστάσεις του αέρα αμελούνται. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές;
9. Στο παρακάτω σχήμα ο μαγνήτης την \[t=0\] αρχίζει να κινείται στη διεύθυνση κοινού άξονα σωληνοειδούς μαγνήτη πλησιάζοντας το σωληνοειδές και ακινητοποιείται τη στιγμή \[t_1\] που δεν έχει έρθει ακόμα σε επαφή με το άκρο Κ του σωληνοειδούς. Ποιες απ’ τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές;
11. Ραβδόμορφος μαγνήτης έχει άξονα κατακόρυφο που διέρχεται απ’ το κέντρο μεταλλικού δακτυλίου ο οποίος κρατείται ακίνητος. Αφήνουμε το μαγνήτη να πέσει ελεύθερα όπως φαίνεται στο σχήμα. Αντιστάσεις του αέρα αμελούνται. Ποιες απ’ τις επόμενες προτάσεις είναι σωστές;
12. Ραβδόμορφος μαγνήτης με τον άξονά του κατακόρυφο που διέρχεται απ’ το κέντρο του μεταλλικού δακτυλίου που κρατείται ακίνητος, αφήνεται να πέσει στο κενό. Ποια από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστή; Η μείωση της βαρυτικής δυναμικής ενέργειας του μαγνήτη μετατρέπεται:
13. Το κυκλικό πλαίσιο του παρακάτω σχήματος βρίσκεται ακλόνητο με το επίπεδό του κατακόρυφο μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης \[\vec{B}_1\] που η κατεύθυνσή της φαίνεται στο παρακάτω σχήμα. Το πλαίσιο αποτελείται από \[N\] σπείρες που η καθεμιά έχει αντίσταση \[R\]. Το πλαίσιο συνδέεται μέσω αβαρών συρμάτων αμελητέας αντίστασης με δύο κατακόρυφους αγωγούς \[y_1 y_1'\] και \[y_2 y_2'\] που και αυτοί έχουν αμελητέα αντίσταση. Ευθύγραμμος αγωγός ΑΓ είναι κάθετος στους κατακόρυφους αγωγούς και τα άκρα του Α, Γ είναι σε επαφή με αυτούς. Οι τριβές μεταξύ του αγωγού ΑΓ και των κατακόρυφων αγωγών θεωρούνται αμελητέες. Ο αγωγός ΑΓ βρίσκεται σε οριζόντιο ομογενές μαγνητικό πεδίο σταθερής έντασης \[\vec{B}_2\] που η φορά της φαίνεται στο παρακάτω σχήμα. Ο αγωγός ΑΓ έχει στερεωθεί απ’ το κέντρο του στο άκρο κατακόρυφου ιδανικού ελατηρίου σταθεράς \[k\] που το άλλο άκρο του είναι στερεωμένο σε οροφή. Όταν η ένταση του μαγνητικού πεδίου \[\vec{Β}_1\] αρχίζει να μεταβάλλει το μέτρο της με σταθερό ρυθμό \[\left| \frac{ΔΒ_1}{Δt} \right|=λ\] χωρίς να μεταβάλλεται η φορά της, ο αγωγός ΑΓ ισορροπεί και το ελατήριο είναι συσπειρωμένο κατά \[Δ\ell\]. Ο αγωγός ΑΓ έχει αντίσταση \[R_1=NR\], μήκος \[\ell=2α\] και μάζα \[m\] ενώ το μέτρο της επιτάχυνσης της βαρύτητας είναι \[g\].
A) Στη διάρκεια της ισορροπίας του αγωγού το μέτρο της έντασης \[B_1\]:
α) αυξάνεται,
β) μειώνεται,
γ) δεν μπορούμε να γνωρίζουμε αν αυξάνεται ή μειώνεται.
Β) Το μέτρο \[λ\] του ρυθμού μεταβολής της έντασης \[B_1\] είναι:
α) \[λ=\frac{mgR}{α^3 πΒ_2 }\],
β) \[λ=\frac{ (mg+kΔ\ell) R }{Nα^3 πB_2 }\],
γ) \[λ=\frac{(mg+kΔ\ell)R}{α^3 πB_2 }\].
14. Ένας κυκλικός αγωγός δένεται σε οροφή μέσω μονωτικού νήματος ώστε το επίπεδό του να διατηρείται κατακόρυφο. Ένας οριζόντιος ραβδόμορφος μαγνήτης έχει άξονα που διέρχεται απ’ το κέντρο του κυκλικού αγωγού και είναι κάθετος στο επίπεδό του. Δημιουργούμε στον κυκλικό αγωγό εγκοπή μεταξύ των σημείων Κ, Λ και πλησιάζουμε το ραβδόμορφο μαγνήτη προς τον αγωγό κατά τη διεύθυνση του άξονα του μαγνήτη. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές;
15. Μαγνήτης Μ αφήνεται απ’ τη θέση (Ι) να πέσει πάνω απ’ το μεταλλικό κυκλικό δακτύλιο που διατηρείται ακίνητος με το επίπεδό του οριζόντιο. Η ταχύτητα του μαγνήτη έχει τη διεύθυνση του άξονά του ο οποίος διέρχεται απ’ το κέντρο του δακτυλίου. Το βάρος του μαγνήτη έχει μέτρο \[w\] και η επιτάχυνση της βαρύτητας έχει μέτρο \[g\].
A) Στη θέση II αμέσως πριν φτάσει στο επίπεδο του δακτυλίου η δύναμη που δέχεται ο αγωγός απ’ το μαγνήτη έχει μέτρο \[0,2\, w\]. Το μέτρο της επιτάχυνσης του μαγνήτη στη θέση ΙΙ είναι:
α) \[0,8\, g\], β) \[1,2\, g\], γ) \[g\].
Β) Στη θέση ΙΙΙ λίγο μετά το πέρασμα του μαγνήτη απ’ τον δακτύλιο ο αγωγός:
α) δε διαρρέεται από επαγωγικό ρεύμα.
β) διαρρέεται από επαγωγικό ρεύμα ομόρροπο με αυτό που διαρρέεται στη θέση ΙΙ.
γ) αντίρροπο απ’ αυτό που διαρρέεται στη θέση ΙΙ.
16. Κλειστό συρμάτινο πλαίσιο αντίστασης \[R\] βρίσκεται εντός ομογενούς μαγνητικού πεδίου με το επίπεδό του κάθετο στις δυναμικές γραμμές του. Η μεταβολή της αλγεβρικής τιμής της έντασης \[B\] του μαγνητικού πεδίου φαίνεται στο παρακάτω διάγραμμα. Το πλαίσιο έχει σχήμα τετραγώνου πλευράς \[α\] και αποτελείται από \[N\] όμοιες σπείρες. Ποιες απ’ τις επόμενες προτάσεις είναι σωστές;
18. Ένα ακλόνητο πηνίο και ένας ραβδόμορφος μαγνήτης του παρακάτω σχήματος έχουν κοινό άξονα. Αρχίζουμε να κινούμε το μαγνήτη στη διεύθυνσή του κοινού τους άξονα με σταθερή ταχύτητα. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές; Είτε ο μαγνήτης πλησιάζει, είτε απομακρύνεται απ’ το πηνίο:
19. Ένα πηνίο με συντελεστή αυτεπαγωγής \[L=2\, mH\] διαρρέεται από ρεύμα μεταβλητής έντασης όπως απεικονίζεται στο σχήμα. Το πηνίο αποτελείται από \[1000\] σπείρες. Ο ρυθμός μεταβολής της ροής που διέρχεται από την κάθε σπείρα του πηνίου είναι
20. Ο ευθύγραμμος οριζόντιος αγωγός ΑΓ έχει αμελητέο βάρος και είναι φτιαγμένος από ομογενές και ισοπαχές σύρμα ειδικής αντίστασης ρ, εμβαδό διατομής \[S\] και μήκος \[\ell\]. Ο αγωγός ΑΓ είναι σε επαφή με λείους κατακόρυφους αγωγούς \[yy'\] και \[y_1 y_1'\] αμελητέας αντίστασης που τα άκρα τους συνδέονται με πλαίσιο τετραγωνικού σχήματος πλευράς \[α\] και \[Ν\] σπειρών που η συνολική του αντίσταση είναι ίση με την αντίσταση του ευθύγραμμου αγωγού ΑΓ. Ο αγωγός ΑΓ βρίσκεται μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο σταθερής έντασης \[\vec{B}_2\] που η κατεύθυνσή του φαίνεται στο παρακάτω σχήμα. Ο αγωγός ΑΓ είναι προσδεμένος στο κέντρο από το άκρο κατακόρυφου ιδανικού ελατηρίου σταθεράς \[k\] που το άλλο άκρο του είναι στερεωμένο σε οροφή. Το πλαίσιο βρίσκεται μέσα σε άλλο ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης \[\vec{B}_1\] και διατηρείται ακλόνητος με το επίπεδό του κατακόρυφο. Αυξάνουμε με σταθερό ρυθμό \[ \frac{ΔΒ_1} {Δt} = λ\] το μέτρο της έντασης \[Β_1\] χωρίς να μεταβάλλουμε τη φορά της και παρατηρούμε ότι ο αγωγός ΑΓ ισορροπεί με το ελατήριο να είναι παραμορφωμένο κατά \[Δ\ell_1\].
Α) Στη διάρκεια της ισορροπίας του αγωγού ΑΓ:
α) το ελατήριο είναι συσπειρωμένο κατά \[Δ \ell_1=N \frac{ B_2 α^2 λS}{2ρk}\],
β) το ελατήριο είναι επιμηκυμένο κατά \[Δ \ell_1=N \frac{ Β_2 α^2 λS }{ 2ρk } \],
γ) το ελατήριο είναι επιμηκυμένο κατά \[ Δ \ell_1=N \frac{ B_2 α^2 λS }{ ρk } \],
δ) το ελατήριο είναι συσπειρωμένο κατά \[Δ \ell_1=N \frac{ B_2 α^2 λS }{ ρk } \].
B) Αντιστρέφουμε τη φορά της \[\vec{B}_1\] την \[t=0\] που αυτή έχει μέτρο \[B_0\] και αρχίζουμε να μεταβάλλουμε το μέτρο της σύμφωνα με τη σχέση \[B=B_0+2λt\] και τότε ο αγωγός ΑΓ ισορροπεί σε μια νέα θέση που το ελατήριο είναι παραμορφωμένο κατά \[Δ\ell_2\]. Η παραμόρφωση \[Δ \ell_2\] του ελατηρίου είναι:
α) επιμήκυνση και ισχύει \[Δ \ell_2=\frac{ Δ \ell_1}{2}\].
β) συσπείρωση και ισχύει \[Δ \ell_2=\frac{Δ\ell_1}{2} \].
γ) συσπείρωση και ισχύει \[ Δ \ell_2=2Δ \ell_1\].
δ) επιμήκυνση και ισχύει \[Δ \ell_2=2Δ \ell_1\].
21. Ο ευθύγραμμος αγωγός ΚΛ του παρακάτω σχήματος έχει τα άκρα του συνεχώς σε επαφή με τους παράλληλους ευθύγραμμους οριζόντιους αγωγούς \[Αx_1,\, Γx_2\] μεγάλου μήκους που έχουν αμελητέα αντίσταση. Ο αγωγός έχει αρχική ταχύτητα \[υ_0\] που είναι παράλληλη στους αγωγούς \[Αx_1,\, Γx_2\]. Την \[t=0\] ασκούμε στο κέντρο του αγωγού ΚΛ δύναμη \[F\] ίδιας διεύθυνσης με τη \[υ_0\] και τέτοια ώστε ο αγωγός να αρχίσει να επιβραδύνεται ομαλά μέχρι να σταματήσει. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές;
22. Το σωληνοειδές Σ του παρακάτω σχήματος έχει αντίσταση \[R_Σ\], εμβαδόν σπείρας \[S\], αριθμό σπειρών \[N\] και βρίσκεται μέσα σε ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης \[\vec{B}_1\] που οι δυναμικές γραμμές είναι παράλληλες με τον άξονα του σωληνοειδούς. Τα άκρα του σωληνοειδούς συνδέονται μέσω κατακόρυφων συρμάτων αμελητέας αντίστασης με μεταλλικό ευθύγραμμο οριζόντιο αγωγό ΖΛ που έχει μήκος \[\ell\], αντίσταση \[R\] και βάρος μέτρου \[w\]. Ο αγωγός ΖΛ είναι προσδεμένος στο κέντρο του με ιδανικό κατακόρυφο ελατήριο σταθεράς \[k\]. Ο αγωγός ΖΛ βρίσκεται μέσα σε οριζόντιο ομογενές μαγνητικό πεδίο σταθερής έντασης \[\vec{B}_2\] που οι δυναμικές του γραμμές είναι κάθετες στον αγωγό αυτό. Αν το μέτρο της έντασης του \[B_1\] μεταβάλλεται σύμφωνα με τη σχέση \[Β_1=3+2t\] (S.I.) χωρίς να μεταβάλλεται η φορά της, τότε ο αγωγός ΖΛ ισορροπεί οριζόντιος και το ελατήριο έχει το φυσικό του μήκος.
Α) Οι δυναμικές γραμμές του μαγνητικού πεδίου έντασης \[B_2\] έχουν φορά:
α) απ’ τον αναγνώστη προς τη σελίδα.
β) απ’ τη σελίδα προς τον αναγνώστη.
γ) μη προσδιορίσιμη με τα δεδομένα της άσκησης.
Β) Το μέτρο της έντασης \[Β_2\] με όλα τα μεγέθη μετρημένα στο S.I. είναι:
α) \[Β_2=\frac{ w (R_Σ+R) }{ 2 N S \ell }\],
β) \[Β_2=\frac{w (R_Σ+R) }{ 3NS \ell }\],
γ) \[Β_2=\frac{ w (R_Σ+R) }{ N S \ell } \].
23. Ο ευθύγραμμος αγωγός ΚΛ του παρακάτω σχήματος έχει τα άκρα του σε επαφή με δύο παράλληλους ευθύγραμμους οριζόντιους αγωγούς \[Αx_1\] και \[Γx_2\] που έχουν μεγάλο μήκος και αμελητέα αντίσταση. Την \[t=0\] ο αγωγός έχει αρχική ταχύτητα μέτρου \[υ_0\] παράλληλη στους δύο άλλους αγωγούς. Τη στιγμή αυτή ασκώ στον αγωγό σταθερή δύναμη \[F\] ομόρροπη της ταχύτητας. Το σύστημα των αγωγών βρίσκεται σε κατακόρυφο ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης \[Β\] που οι δυναμικές γραμμές είναι κάθετες στο επίπεδο των αγωγών. Ποιες απ’ τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές;
25. Η οριζόντια ράβδος ΟΓ έχει μήκος \[\ell\], αντίσταση \[2R\] και στρέφεται με σταθερή γωνιακή ταχύτητα σε οριζόντιο επίπεδο γύρω από κατακόρυφο άξονα που διέρχεται απ’ το άκρο της Ο. Το μέσο Μ της ράβδου βρίσκεται σε επαφή με κυκλικό αγωγό κέντρου Ο και ακτίνας \[\frac{\ell }{2 }\] που το επίπεδό του ταυτίζεται με το επίπεδο περιστροφής της ράβδου. Μεταξύ του σημείου Ο και του σημείου Κ του αγωγού συνδέουμε αντιστάτη αντίστασης \[R\]. Το σύστημα των αγωγών βρίσκεται σε κατακόρυφο ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης μέτρου \[Β\]. Ο ρυθμός εκτέλεσης έργου της δύναμης Laplace (η ισχύς της) είναι:
26. Η ράβδος ΟΑ στο παρακάτω σχήμα έχει μήκος \[ \ell \], αντίσταση \[R\] και στρέφεται με σταθερή γωνιακή ταχύτητα μέτρου \[ω\] σε οριζόντιο επίπεδο γύρω από κατακόρυφο άξονα που περνά απ’ το κέντρο της Ο. Το άκρο της Ο ολισθαίνει σε κυκλικό οριζόντιο αγωγό κέντρου Ο ακτίνας \[\ell \] και αμελητέας αντίστασης. Η ράβδος κατά την κίνησή της δεν δέχεται καμία τριβή. Το σύστημα βρίσκεται σε κατακόρυφο ομογενές μαγνητικό πεδίο έντασης μέτρου \[B \]. Το άκρο Ο της ράβδου γεφυρώνεται με ένα σημείο Κ της περιφέρειας του κυκλικού αγωγού με αντιστάτη \[R_1\] αντίστασης \[R\]. Για να διατηρείται σταθερή η γωνιακή ταχύτητα της ράβδου, ασκούμε στο άκρο της Α οριζόντια δύναμη συνεχώς κάθετη σ’ αυτήν. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές;
27. Στο παρακάτω σχήμα τα δύο πηνία \[Π_1,\, Π_2\] έχουν κοινό άξονα και βρίσκονται σε μικρή μεταξύ τους απόσταση. Ποιες απ’ τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές;
30. Στο παρακάτω σχήμα οι δύο λαμπτήρες \[Λ_1\, , \, Λ_2\] είναι όμοιοι και το πηνίο έχει αντίσταση \[R_π\]. Ο διακόπτης \[δ\] είναι κλειστός και οι φωτεινότητες των δύο λαμπτήρων είναι σταθερές. Την \[t=0\] ανοίγω το διακόπτη \[δ\] χωρίς να δημιουργηθεί σπινθήρας. Ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές;